Sąd Okręgowy w Częstochowie jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa nie posiadającą osobowości prawnej, finansowaną z budżetu. Jako element władzy sądowniczej działa w oparciu o Konstytucję RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483). Zasady organizacji pracy Sądu regulują następujące akty prawne:

• ustawa z dnia 27 ipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. nr  98, poz. 1070 z późn. zmianami),
  
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2007 r. nr 38, poz. 249),
  
• Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. M. S. z 2003 r. nr 5, poz. 22).
  

   Aktualną siedzibę i obszar właściwości Sądu Okręgowego w Częstochowie określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2002 r. w sprawie sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2002 r. nr 180, poz. 1508 z późn. zmianami).